(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Sự Giận Dữ tại đây) 
Kính thưa quý thính giả,
Tuần này chúng ta sẽ tiếp tục Chương thứ 7 của quyển sách “Sự Giận Dữ - Xử Lý Một Cảm Xúc Mạnh Mẽ Bằng Một Cách Thức Lành Mạnh" của Tiến Sĩ Gary Chapman, nói về Cơn Giận Kéo Dài Nhiều Năm Tháng.
Chương 7 bắt đầu với câu chuyện của vợ chồng Mike và Julie. Mike, một bác sĩ vô cùng thành đạt. Thế nhưng cuộc hôn nhân của vợ chồng anh đang có nguy cơ đứng trên bờ vực thẳm vì Julie, vợ anh, có một sự phàn nàn nghiêm trọng. Cô giải thích rằng những năm đầu cuộc hôn nhân của họ thật tuyệt. Nhưng khoảng hai năm trước anh bắt đầu thay đổi, và mọi thứ đã trở nên tồi tệ. Trong năm vừa qua, Mike đã luôn cáu kỉnh gắt gỏng với vợ anh và các con vì mọi việc nhỏ nhặt. Julie đã tìm đến văn phòng tư vấn của tôi để nhờ giúp đỡ. Cô hy vọng có thể cứu vãn được cuộc hôn nhân của mình.
Theo lời tôi đề nghị, Mike đã đến một mình cho buổi gặp gỡ kế tiếp vào hai tuần sau đó. Mike cũng công nhận rằng vợ chồng anh đang có nan đề. Mike cho rằng mình bị nhiều sự căng thẳng tại nơi làm việc và việc chăm sóc các con cũng trở nên quá sức cho Julie. Anh nói thêm rằng Julie dường như lúc nào cũng mệt mỏi, cô dường như đã mất sự thích thú trong quan hệ vợ chồng và anh kết luận rằng cả hai người đều bị nhiều sự căng thẳng. Anh khẳng định là Julie nói anh đã trở nên hay phê phán cô ấy và bọn trẻ hơn, và điều này quả đúng như vậy. Anh công nhận mình thường xuyên cảm thấy bực tức.
Tôi hỏi Mike về thời thơ ấu và biết được ngoài một em trai, anh còn có một em gái cùng cha khác mẹ. Sau khi bỏ hai anh em Mike và mẹ anh, cha của Mike tái hôn và có thêm một đứa con gái. Anh và người em trai ruột lại không thuận nhau lắm, và sau khi Mike vào đại học, em trai vào quân đội, thì họ không liên lạc với nhau nhiều.
Cha của anh là một người nghiện rượu, và ông rất hung bạo trong cơn say, vì thế Mike không có những ký ức đẹp về thời thơ ấu của mình. Anh nói: "Chúng tôi đã không gặp ông trong khoảng 5 năm. Sau đó, chúng tôi thỉnh thoảng gặp nhau, nhưng chúng tôi chưa hề có một mối quan hệ thật sự gần gũi thân thiết với nhau.”
Nói về mẹ, Mike kể: “Mẹ cũng có những vấn đề của riêng mình. Bà rất hay chỉ trích, không phải là một người thân thiện gần gũi. Sau khi Ba bỏ đi, bà đã làm việc vất vả để bảo đảm cho chúng tôi có thức ăn và một nơi để ở. Tôi kính trọng bà vì điều đó, song bà khó tính đối với tôi và em trai tôi.”
Mike nói anh cũng đã phạm những sai lầm vì vào năm thứ ba đại học, anh đã làm cho một thiếu nữ phải mang thai. Cuối cùng cô ta đã cho đứa bé làm con nuôi. Julie biết về việc này, nhưng cả hai chưa bao giờ nói cho bọn trẻ biết.
Qua câu chuyện về cuộc đời của Mike, tôi có thể khẳng định Mike đang ở trong tình trạng rất dễ bị tổn thương. Tôi đổi đề tài. “Khi anh đang lái xe và phải dừng lại tại một đèn giao thông, khi đèn bật xanh và người phía trước anh không chạy tới ngay, anh có bấm còi xe không?”
“Tôi thật đáng trách,” anh đáp. “Thông thường tôi là một người điềm tĩnh tại nơi làm việc và tại gia đình. Và trong mọi mối quan hệ của mình, tôi được biết đến như một ‘người chín chắn.’ Nhưng khi ngồi phía sau tay lái, tôi nghĩ mọi sự thù địch của mình lộ ra. Anh biết không, người ta làm những việc ngốc nghếch, vì thế tôi la hét vào họ nếu tôi chỉ có một mình. Nếu Julie và bọn trẻ có ở trong xe, tôi cố gắng kiềm giữ phản ứng đó.”
“Anh có luôn là một người thổi còi không?” tôi hỏi.
“Tôi nghĩ là có,” anh đáp. “Tôi nhớ đã từng làm việc này tại trường trung học. Ồ, tôi nghĩ mình đã luôn là một người thổi còi.” Giờ thì Mike đang cười lớn tiếng với chính mình, và tôi đang cười với anh ta.
“Tôi muốn cho anh một vài điều để suy nghĩ,” tôi nói tiếp. “Tôi chắc rằng anh là một người rất hay tức giận, rằng anh đã chất chứa trong lòng nhiều sự giận dữ suốt một thời gian dài.”
Mike yên lặng một lúc, rồi nói, “Tôi chưa hề nghĩ mình là một người giận dữ. Trên thực tế, tôi luôn tự hào về bản thân mình về việc xử lý cơn giận. Tôi không thuộc tuýp người bộc phát cơn giận. Tôi học biết từ lâu rằng tranh cãi chẳng ích lợi gì. Không, tôi không thấy bản thân tôi là một người hay tức giận.”
MIKE XEM XÉT LẠI QUÁ KHỨ CỦA MÌNH
Tôi đã cho Mike một số bài làm ở nhà. Tôi giải thích: “Tôi muốn đề nghị là anh ở riêng một mình với giấy bút để sẵn. Và tôi muốn anh nghiền ngẫm lại cuộc đời mình, và trả lời hai câu hỏi: Ai là những người đã cư xử sai trật với mình, và họ đã làm những điều gì? Có lẽ anh cần chia ra hai cột trên tờ giấy của mình, một cột ghi là ‘Những người sai phạm’ và cột kia là ‘Cách họ đã sai phạm với mình.’ Hãy bắt đầu với ký ức sớm nhất của anh; hãy tập trung vào thời thơ ấu của anh, các mối quan hệ của anh với mẹ, cha, và em trai anh. Nếu tất cả những người này đã cư xử sai trật với anh vào lúc này hay lúc khác trong quá khứ, là điều khá thông thường, hãy liệt kê ra tên của họ và liệt kê những cách thức họ đã cử xử sai trật với anh. Hãy cụ thể khi anh có những ký ức cụ thể. Ví dụ như, nếu em trai anh đánh vào đầu anh bằng một cây gậy bóng chày, hãy ghi xuống: ‘Ned đã đánh mình bằng một cây gậy bóng chày khi mình mười tuổi.’ Hãy ghi càng cụ thể và càng chi tiết càng tốt.
“Một khi anh đã ghi xong hết với gia đình mình, hãy xem xét hoạt động ở trường thời đi học của anh; hãy ôn lại quãng đời thơ ấu theo như khả năng anh có thể nhớ được. Có một giáo viên hay học sinh nào đã cư xử sai trật với anh không? Nếu có, hãy ghi xuống tên của người ấy và điều người ấy đã làm. Kế đó hãy xem xét các mối quan hệ khác mà có thể anh đã từng có trong suốt thời thơ ấu, các mối quan hệ ở nhà thờ, trong khu hàng xóm, trong suốt những năm tuổi thiếu niên, các mối quan hệ hẹn hò. Hãy liệt kê mọi thứ hiện đến với tâm trí. Rồi chuyển sang những năm tháng thời đại học. Hãy nghĩ đến các giáo sư, các sinh viên cùng trường, các bạn gái, hoặc những người nào khác. Sau đó hãy nhớ lại kinh nghiệm trong trường y của anh, thời gian nội trú của anh, và tất cả các bối cảnh nghề nghiệp của anh cho đến hiện nay. Kế đó hãy xem xét mối quan hệ của anh với Julie và bọn trẻ. Hãy bắt đầu với mối quan hệ hẹn hò của anh và chuyển sang cuộc hôn nhân của anh.
“Hãy suy nghĩ về các mối quan hệ của anh với gia đình nới rộng hơn, với các bạn bè trong công việc, cùng các mối quan hệ khác. Hãy cố gắng có cái nhìn càng toàn diện càng tốt. Anh có thể thấy được vì sao tôi đã nói rằng việc này có thể mất một số thời gian. Tôi nghĩ nó sẽ rất hữu ích, vì vậy tôi muốn yêu cầu anh dành cho nó những nỗ lực tốt nhất của mình.”
Tôi cảm nhận rằng Mike đã không biết chính xác chúng tôi đang đi đâu với tất cả mọi thứ này, nhưng anh ấy bị thu hút bởi ý tưởng đó và sẵn sàng đồng ý. “Tôi cũng muốn đề nghị là hai chúng ta sẽ gặp nhau một lần nữa trước khi chúng ta mời Julie tham dự với chúng ta.” “Được rồi,” anh ấy nói. “Tôi sẽ nói cho Julie biết.”
Hai tuần sau, Mike trở lại văn phòng của tôi với một tập giấy màu vàng với ba trang giấy ghi tên những người và những sự kiện trong đó anh đã từng bị cư xử sai trật trong suốt cuộc đời của mình. “Bài làm này cho thấy rất nhiều điều,” anh nói. “Tôi chưa hề nghĩ về việc này trước đây, và tôi không hề đoán biết trước rằng mình sẽ thực hiện được mọi điều này. Nhưng một khi tôi đã bắt đầu, ký ức của tôi góp phần vào và nó tuôn ra nhanh hơn là tôi có thể ghi chép được. Thực sự thì, đây là một trải nghiệm vô cùng đau đớn. Tôi chưa bao giờ dành nhiều thời gian như thế này để suy nghĩ về quá khứ của mình. Tôi vẫn luôn bận rộn hoàn thành các mục tiêu đề ra. Triết lý của tôi là ‘Bạn không thể thay đổi được quá khứ, vì vậy tại sao lại phải phiền lòng với nó?’”
“Có một sự thật nào đó đối với triết lý này, nhưng cũng có hai thực tại khác,” tôi nói. “Một là chúng ta có thể học được từ quá khứ, và điều nữa là quá khứ thường ảnh hưởng hành vi cư xử của chúng ta trong hiện tại.”
Kính thưa quý thính giả,
Trong danh sách của Mike có ghi thật chi tiết về tên, thời gian và những điều hay sự việc mà người khác đã làm tổn thương anh trong quá khứ. Danh sách này bao gồm những ai? Và họ đã làm tổn thương Mike như thế nào? Sau khi kêu gọi Mike xét lại quá khứ của chính mình và trải lòng mình ra trên trang giấy, giờ đây tôi có thể làm gì để giúp Mike chữa lành những vết thương lòng mà anh đã cố gắng vùi lấp trong nhiều năm tháng? Làm thế nào để xóa hết những dấu vết buồn đau trong tâm hồn Mike? Chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện của Mike và tìm ra câu giải đáp vào thứ Bảy tuần sau.
Phát Thanh Hy vọng xin tạm ngưng phần đọc sách hôm nay tại đây. Chúng tôi xin kính chúc quý thính giả một tuần thật nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè.
