(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Sự Giận Dữ tại đây)
Kính thưa quý thính giả,
Tuần qua chúng ta đã bắt đầu Chương 9 với chương đề: KHI BẠN TỨC GIẬN NGƯỜI PHỐI NGẪU CỦA MÌNH. Chúng ta đã nhắc đến vợ chồng Dan và Sarah. Dan thú nhận mình luôn mất bình tĩnh khi vợ anh nhìn anh theo cách thức mà anh thấy rằng cô đang chạm vào lòng tự trọng của anh. Anh nói: "Cái kiểu nhìn ấy còn tệ hại hơn cả ngàn lời định tội. Điều tôi đọc thấy trong mắt cô ấy là, Em tiếc là đã lấy anh làm chồng.”
Giọng nói của Sarah cho thấy rằng cô cũng giận dữ. Có thể là cô đã kết luận rằng Dan không đang làm phần việc của anh chung quanh ngôi nhà của họ. Cô thấy cỏ mọc cao hơn trong khi anh lại chơi gôn, và anh ngồi xem ti-vi trong khi cô bận rộn rửa chén bát và mang rác ra ngoài. Điều đó không giống như ý tưởng của cô về một người chồng đầy yêu thương.
Tất cả các cặp đã kết hôn đều kinh nghiệm sự giận dữ. Việc trải nghiệm cơn giận không phải là điều sai trật. Điều đáng buồn là hàng ngàn cặp vợ chồng không hề học biết làm thế nào để xử lý cơn giận một cách hiệu quả. Hôn nhân trở nên một bãi chiến trường, và trong đó cả hai người sẽ không bao giờ có được một cuộc hôn nhân thỏa mãn. Lý do là vì tình yêu và cơn giận không được kiểm soát không thể nào cùng tồn tại được. Trong khi tình yêu thương tìm kiếm tình trạng hạnh phúc của người phối ngẫu thì cơn giận không được kiểm soát lại tìm cách làm tổn thương và hủy diệt.
Kính thưa quý thính giả, tuần trước tôi đã nói đến SÁU BÍ QUYẾT ĐỂ QUẢN LÝ CƠN GIẬN mà các cặp vợ chồng có thể học tập xử lý cơn giận một cách có trách nhiệm, và tôi đã trình bày ba bí quyết. Bí quyết thứ nhất là thừa nhận rằng sự giận dữ của bạn là có thật. Trong đời sống hôn nhân, mỗi chúng ta thỉnh thoảng sẽ kinh nghiệm sự giận dữ. Một số cơn giận là rõ ràng và chính đáng. Một số cơn giận cũng có thể bị bóp méo, khuấy động bởi một việc hiểu lầm về điều đã xảy ra.
Sự giận dữ không phải là tội lỗi vì nó là chứng cớ cho thấy rằng chúng ta quan tâm đến sự công bằng và công lý. Vì thế, chúng ta không cần lên án bản thân mình hay lên án lẫn nhau về việc trải nghiệm sự giận dữ. Khi cho phép chính mình hay người phối ngẫu mình có cái quyền cảm thấy giận dữ, chúng ta đang cho cả hai có cái quyền làm người. Đây là chỗ bắt đầu trong việc học tập xử lý cơn giận cách tích cực.
Bí quyết thứ hai là thỏa thuận thừa nhận cơn giận với nhau. Khi bạn tức giận người phối ngẫu của mình, hãy thành thật cho người kia biết điều bạn đang cảm nhận. Nếu không, người phối ngẫu của bạn phải đoán biết dựa trên hành vi cư xử của bạn. Những “trò chơi đoán” như thế là một sự phí phạm thời gian và thường là không chính xác lắm. Chúng ta cần được cho biết khi người phối ngẫu của mình tức giận và cô ấy hay anh ấy tức giận về điều gì. Cặp vợ chồng nào cam kết bày tỏ cho nhau biết thông tin này đã thực hiện một bước lớn trong việc giải quyết sự giận dữ một cách hiệu quả.
Bí quyết thứ ba, là hãy thỏa thuận rằng những sự bộc phát cơn giận dữ bằng lời nói hay hành động hung bạo là những phản ứng không phù hợp trước sự giận dữ. Việc bộc lộ cơn giận như thế luôn đem lại sự hủy diệt và không được chấp nhận là hành vi cư xử xứng hiệp. Điều này không có nghĩa là một khi bạn và người phối ngẫu của mình thực hiện sự thỏa thuận này thì cả hai sẽ không bao giờ “mất bình tĩnh” trở lại; tuy nhiên, nó thật sự có nghĩa là khi bạn làm như vậy, bạn cam kết thừa nhận rằng phản ứng đó là sai trật.
Kính thưa quý thính giả,
Sự thỏa thuận này cần có những hành động cụ thể như thế nào? Làm sao để cho người phối ngẫu nhận ra là họ đang bộc lộ cơn nóng giận của họ một cách hung bạo đối với bạn? Một cách thực tiễn để phá vỡ sự thực hành tiêu cực của sự bộc phát này là đồng ý rằng bất cứ khi nào một trong hai bạn bắt đầu bộc phát cơn giận, người kia sẽ đi ra khỏi phòng, và nếu bạn bị đi theo, bạn sẽ đi ra khỏi nhà. Nếu người phối ngẫu cứ đi theo sau bạn và tiếp tục la lối hay gào thét, bạn sẽ chạy đến nhà một người hàng xóm hay quanh khu nhà. Nếu cả hai bạn đồng ý với chiến lược này, thì mỗi bạn sẽ biết rằng khi người kia bắt đầu bỏ đi hay chạy đi, đó là lúc phải dừng lại và suy ngẫm về điều đang xảy ra. Hy vọng là khi bạn trở về nhà sau khi bỏ đi hay chạy đi như vậy, người phối ngẫu của bạn đã trầm tĩnh lại và sẽ có thể nói, “Anh/em xin lỗi. Việc bộc phát cơn giận của anh/em là sai rồi. Anh/em nghĩ là mình bị tổn thương và tức giận quá nên đã mất tự chủ. Anh/em xin lỗi. Xin hãy tha thứ cho anh/em.” Lúc đó bạn có thể tha thứ cho người phối ngẫu của mình về sự lầm lỗi nhất thời này, và bạn có thể bàn thêm vấn đề vốn đã khuấy động sự giận dữ của người kia lúc đầu.
Bí quyết thứ tư là hãy thỏa thuận tìm kiếm một sự giải thích trước khi phán đoán. Nếu bạn tức giận người phối ngẫu của mình, cảm tưởng đầu tiên của bạn là cho rằng hành vi cư xử của anh ấy là sai trật. Nhưng bạn nên luôn xem điều này như là một sự thăm dò cho đến khi bạn nghe anh ấy trình bày. Chúng ta thường hiểu sai những ngôn từ và hành động của người phối ngẫu mình. Chẳng hạn như, người chồng không mang sữa về nhà như đã hứa, ngay cả sau khi anh ấy đã tự ghi một mẫu giấy nhỏ để nhắc nhở chính mình. Vợ của anh co thể diễn giải điều này là sự thiếu tinh thần trách nhiệm, và cô nổi giận lên. Nhưng có thể là: cửa hiệu đã hết sữa; hoặc anh ấy biết vợ mình không cần sữa cho bữa ăn tối và dự định sẽ mua sữa khi anh đón Lindsay từ phòng tập thể dục về. Nếu người vợ cam kết tìm kiếm một lời giải thích thì cô sẽ không cằn nhằn chồng về sự thiếu tinh thần trách nhiệm cho đến khi cô nghe anh giải thích.
Sau đây là một câu chuyện minh họa khác của vợ chồng Rod. Rod nghĩ anh đã nghe vợ phê phán việc anh đi làm về trễ khi anh nghe cô nói trên điện thoại những câu như “trễ lắm rồi" và rằng cô ấy "không thể nào chịu được việc trễ nãi.” Anh cảm thấy tức giận bởi vì anh đã thực hiện mọi nỗ lực để về nhà đúng giờ và chỉ trễ hai phút thôi. Khi anh tìm kiếm một lời giải thích, anh biết được rằng cô ấy thực sự đang nói về một em bé của một người bạn đã chào đời trễ hai tuần lễ. Nếu những hành động và ngôn từ được bộc phát trước việc hiểu lầm này, thì các động cơ thậm chí càng khó hơn. Vì các động cơ nằm ở bên trong, chúng ta không bao giờ có thể biết các động cơ của một người khác trừ khi người ấy nói cho chúng ta biết. Chúng ta thường quy cho người phối ngẫu của mình những động cơ hoàn toàn sai lầm.
Vợ chồng Jonathan và Bethany thì lại có một cau chuyện minh họa khác. Jonathan đang hành động cách khôn ngoan khi anh nói, “Anh có thể thực sự đang hiểu sai điều này, và đó là lý do vì sao anh đang yêu cầu một lời giải thích. Theo anh thì có vẻ như em đã ghi sổ nợ 300 đô-la tại cửa hiệu Macy. Anh nghĩ chúng ta đã thỏa thuận rằng cả hai chúng ta sẽ không chi vượt hơn 100 đô-la mà không hỏi ý kiến người kia cho đến khi chúng ta có thể kiểm soát được nợ nần của mình.” Anh ấy bị sốc bởi phản ứng của Bethany.
“Ồ, anh yêu, em có thể giải thích. Nhóm bạn đồng nghiệp tại sở làm của em đã cùng đi đến đó và mua cho Betsy một món quà hưu trí. Họ nhờ em ghé lấy món quà đó trong giờ nghỉ ăn trưa vì em đang gặp gỡ Ginger tại trung tâm thương mại này. Vì thế em dùng thẻ tín dụng để chi trả toàn bộ số tiền, nhưng mỗi người trong nhóm đều đưa lại em 20 đô. Nó ở trong ví của em. Em nghĩ là em có 300 đô. Nếu vậy, phần của em là trả tiền thuế mà thôi.”
Cơn giận của Jonathan dịu xuống khi anh đếm số tiền 300 đô. Sau đó anh mỉm cười khi nhớ lại phản ứng mà rất có thể anh đã có sáu tháng trước, trước khi anh và Bethany tham dự một khóa học làm phong phú mối quan hệ hôn nhân và học biết cách thức xử lý cơn giận. Anh có thể hình dung gương mặt mình đỏ lên và giọng anh thét to lên với Bethany về điều cô đã làm. “Mình thật sự đang tiến bộ đây,” anh nói lớn tiếng.
“Anh đang nói về điều gì vậy?” Bethany hỏi.
“Anh chỉ đang nghĩ về cách mà rất có thể anh đã phản ứng trước khi chúng ta tham dự khóa học làm phong phú hôn nhân,” Jonathan lúc này đang mỉm cười. “Rất có thể anh đã tức điên lên và rất có thể đã không yêu cầu một lời giải thích nào. Rồi rất có thể anh đã cảm thấy mình dại dột sau đó khi em cho anh biết điều đã xảy ra. Anh thích phương pháp mới của chúng ta hơn nhiều.” Jonathan và Bethany đã học biết lợi ích của việc tìm kiếm một lời giải thích trước khi có những phán đoán cuối cùng.
Kính thưa quý thính giả,
Sự thỏa thuận này cần có những hành động cụ thể như thế nào? Làm sao để cho người phối ngẫu nhận ra là họ đang bộc lộ cơn nóng giận của họ một cách hung bạo đối với bạn? Phát Thanh Hy vọng xin tạm ngưng phần đọc sách hôm nay tại đây. Tuần sau, chúng tôi sẽ tiếp tục nói đến cách áp dụng bí quyết thứ tư một cách chi tiết và cụ thể. Chúng tôi cũng sẽ chia sẻ những bí quyết khác trong SÁU BÍ QUYẾT ĐỂ QUẢN LÝ CƠN GIẬN khi chúng ta tức giận người phối ngẫu của mình. Phát Thanh Hy Vọng xin kính chúc quý thính giả một tuần thật nhiều niềm vui và bình an bên gia đình cùng bạn bè. Mong được tái ngộ cùng quý thính giả vào tuần sau.
